Çocuklarda boy kısalığının nedeni; hipotiroid
Çocuğun yaşı ve cinsiyetine göre boyunun normal büyüme eğrilerinin alt sınırının altında olması boy kısalığı olarak tanımlanıyor.
Çocuğun yaşı ve cinsiyetine göre boyunun normal büyüme eğrilerinin alt sınırının altında olması boy kısalığı olarak tanımlanıyor. Ebeveynlerin bu durumu evde yapacakları ölçümlerle tespit etmeleri güçtür.
Büyüme eğrilerinde 3 ile 97 persentil arasının normal kabul edildiğini ve boyun yaşa ve cinsiyete göre 3 persentilin altında olması durumunun ise kısa boy olarak tanımlanır. İlk bir yılda çocuğun 25 santim, ikinci yılda 12 santim, 2 ve 4 yaş arasında yılda ortalama 6-8 santim, 4 yaş ile ergenliğe kadar olan dönemde de yılda ortalama 5 santim uzaması gerekiyor. Ergenlikten sonra yılda ortalama 8 ila 10 santim boy uzaması beklenir. Bu uzamaları göstermeyen çocukların boy kısalığını incelemekte fayda vardır.
Hormonal nedenler de sık görülüyor
Ailesel boy kısalığı hastalık olarak sınıflanmayan boy kısalığı içinde yer alır. Anne ve babanın boyu kısadır ancak çocuğun büyüme hızı normaldir. Çocuğun erişkin yaştaki boyunu tahmin etmek için anne ve babasının boyları göz önünde tutulur. Ailesel boy kısalığında çocuk bu hedef boya ulaşır. Ancak anne ve baba çok kısaysa anne ve babada kalıtsal bir hastalık olup olmadığının araştırılması gerekir.
Hastalık olarak sınıflanmayan boy kısalığının diğer bir nedeni de ergenliğin gecikmesine bağlı görülen boy kısalığıdır (Yapısal büyüme ve ergenlik gecikmesi). Özellikle erkeklerde görülür. Bu çocukların 3-4 yaşına kadar sağlıklı uzadığı, bu yaştan sonra boylarının normalin altında kaldığı görülür. Bu çocukların da uzama hızları normaldir. Ancak ergenlik geciktiği için uzama daha az olur. Ergenliğin başlaması ile büyüme hızlanır ve erişkin boy öngörülen hedef boya ulaşır.
Boy kısalığının nedenlerinden biri de hipotiroittir. Yani tiroid hormonlarının azlığı. Doğuştan ya da ilerleyen dönemlerde saptanabilen bu durumu bir kan testiyle tespit etmem mümkün. Önemli olan zamanında hekime ulaşmak.
Kan testiyle tanı konulabilir
Eksikliği, doğuştan olabileceği gibi ileriki yaşlarda ortaya çıkabilir. Yapacağımız bazı testlerle çocukta büyüme hormonunun eksik olup olmadığı saptanabilir ve sonrasında tedavi edilebilmektedir. Ancak tedavisi uzun yıllar sürebilir. Bu nedenle sabırlı olmak gerekir.
Öncelikle altta yatan bir hastalık varsa onun tedavi edilmesi gerekir. Tedavinin de “Epifiz” adını verilen büyüme plaklarının kapanmadan önce yapılması gerekir. Çünkü plaklar kapandıktan sonra uzama durur. Ergenliğe girdikten sonra boy uzaması azalacağı için tedavilerle istenilen yanıt alınamayabilir. Bu nedenle erken müdahale için çocuk hekimlerine başvurmak gerekir. Kontrollerde çocuğun boy ve kilosu ölçülür ve uzama hızı değerlendirilir. Yaş ve cinsiyetine göre boy kısa veya uzama hızı yetersizse çocuk endokrinoloğuna yönlendirilir.